· 2 dk okuma · Daim Kentsel Dönüşüm
Kısa cevap
Kiracılar da 6306 kapsamında desteklerden yararlanabilir. Temel şart, riskli yapı tespitinden en az üç ay öncesinden beri o taşınmazda oturuyor olmaktır. Kiracılara genellikle defaten (tek seferde) ödeme yapılır. Ancak kiracıların dönüşüm kararında oy hakkı yoktur ve yeni yapıda otomatik bir hak sahipliği doğmaz.
Kentsel dönüşüm tartışmaları genellikle malikler üzerinden yürür. Oysa süreçten en hızlı ve en doğrudan etkilenen taraf çoğu zaman kiracılardır: taşınmak zorunda kalan, çocuğunun okulunu değiştiren, iş yerini kaybeden taraf onlardır.
Kiracılar hangi desteklerden yararlanabilir?
6306 Sayılı Kanun'un 5. maddesi; anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet eden sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabileceğini düzenler.
Uygulama Yönetmeliği'ne göre kiracı olarak ikamet edenlere ve iş yeri işletenlere, belirlenen kira yardımının iki katı kadar defaten (tek seferde) ödeme yapılabilir. Sınırlı ayni hak sahibi olarak ikamet edenlerde bu katsayı daha yüksektir.
Üç aylık ikamet şartı
Destekten yararlanabilmek için riskli yapı tespitinden en az üç ay öncesinden beri o taşınmazda oturuyor olmak gerekir. Bu şart, tespit sonrası taşınarak destek almayı önlemek amacıyla getirilmiştir.
İkametin belgelenmesi önemlidir: adres kayıt sistemi kaydı, kira sözleşmesi, elektrik ve su abonelikleri bu konuda dayanak oluşturur.
Kiracının oy hakkı var mı?
Hayır. Yıkım ve yeniden yapım kararı yalnızca maliklere aittir ve arsa payı üzerinden üçte iki çoğunlukla alınır. Kiracılar toplantılara bilgi almak için katılabilir ancak oylamaya katılamaz.
Yeni yapıda hak sahibi olunur mu?
Otomatik olarak hayır. Ancak riskli alan uygulamalarında, maliklere dağıtım sonrası ilgili kurumun elinde konut veya iş yeri kalırsa; uygulama alanındaki kiracılara ve diğer hak sahiplerine bu bağımsız bölümlerin verilmesi için sözleşme yapılabilir. Bu bir öncelik imkânıdır, kazanılmış bir hak değildir.
Kira sözleşmesi ne olur?
Yapının yıkılması, kira sözleşmesinin konusunun ortadan kalkması anlamına gelir. Tahliye süreci idarece verilen süreye tabidir. Depozito iadesi ve peşin ödenmiş kira bedelinin iadesi konusunda mal sahibiyle yazılı mutabakat yapılması, sonradan yaşanacak anlaşmazlıkları önler.
Kiracı olarak ne yapmalısınız?
- Riskli yapı tebligatının bir örneğini mal sahibinden isteyin.
- İkametinizi belgeleyen kayıtları (adres kaydı, abonelikler, sözleşme) toplayın.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne başvurarak kendi adınıza destek talebinde bulunun.
- Taşınma takvimini erken planlayın; idarece verilen süre uzatılmaz.
- Depozito ve peşin kira iadesini yazılı hâle getirin.
Sık sorulan sorular
- Kiracı kira yardımı alabilir mi?
- Evet. Riskli yapı tespitinden en az üç ay öncesinden beri o taşınmazda oturan kiracılar başvurabilir; genellikle defaten ödeme yapılır.
- Kiracıya ne kadar ödeme yapılır?
- Uygulama Yönetmeliği'nde kiracılar için belirlenen kira yardımının iki katı kadar defaten ödeme öngörülmüştür. Güncel tutar için il müdürlüğüne danışılmalıdır.
- Kiracı dönüşüme karşı çıkabilir mi?
- Karar mekanizmasında kiracıların oy hakkı yoktur. Karar arsa payı sahibi maliklere aittir.
- İş yeri kiracısı da yararlanabilir mi?
- Evet. Kanun, iş yeri işletenleri de kapsamaktadır; onlar için de defaten ödeme öngörülmüştür.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuat değişikliklerine tabidir. Yapınıza özel değerlendirme için bizimle iletişime geçin.
