2012 yılında yürürlüğe giren 6306 Sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun” ile yönetmelikler sayesinde, deprem risk raporunu lisanslı firmalar tarafından yaptıran kişilere bazı maddi kazanımlar ve haklar verilmiştir. Kira yardımı, kredi faiz desteği ve ruhsat harçlarından muafiyet gibi kazanımlar kentsel dönüşüm sürecini teşvik etmektedir.
Kira Yardımı
6306 Sayılı Kanun'un 5. maddesi; riskli yapıların yıktırılmasında ve bu yapıların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi gerektiğini belirtmektedir. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet eden sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.
Malik olmadığı hâlde riskli yapıyı kullananlara (kiracı veya sınırlı ayni hak sahiplerine) yardım yapılabilmesi, enkaz bedeli ödenmesi veya faiz desteği verilmesi de aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Kredi Faiz Desteği
Anlaşma ile tahliye edilen binalarda Bakanlık aylık kira yardımı yapar. Bu yardımlardan, riskli yapı tespitinden üç ay öncesinden beri o taşınmazda oturan malikler, kiracılar ve sınırlı hak sahipleri yararlanabilir. Kira yardımı yerine geçici konut veya iş yeri tahsisi de yapılabilir. Kira ve taşınma yardımı almayanlar ise faiz desteği veya kredi kolaylığından yararlanabilirler.
Uygulama Yönetmeliği'nin 16/3 fıkrasına göre; uygulama alanındaki yapılarda sınırlı ayni hak sahibi olarak ikamet edenlere veya iş yeri işletenlere belirtilen kira yardımının beş katı kadar; kiracı olarak ikamet edenlere, iş yeri işletenlere ve taşınmazı anlaşma yolu ile kamulaştırılanlara iki katı kadar defaten kira yardımı yapılabilecektir.
Geçici Konut ve İş Yeri Tahsisi
Devlet, binaların yıkım sürecini teşvik etmek ve hızlandırmak amacıyla anlaşma yapanlara veya yeni konuta ya da iş yerine taşınacak maddi gücü olmayanlara geçici konut/iş yeri tahsisi yapmaktadır. Bunun için ilgili bakanlığa bir dilekçe ile başvuru yapılması yeterlidir. Binanız yıkıldıktan sonra başvurular değerlendirilip uygun görülen konut veya iş yerlerinin tahsisi sağlanır. Geçici konut veya iş yeri tahsisi alan vatandaşlar kira yardımından faydalanamazlar.
Kanuni Düzenlemeler ve Süreler
- Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır.
- Uygulamanın gerektirmesi hâlinde, Kanun kapsamındaki yapıları kullanmakta olan diğer kişilere de geçici konut veya iş yeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir; usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
- 08.04.2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2016/8663 sayılı karar ile riskli yapıları malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olmaksızın kullananlara yapılacak yardım ve enkaz bedeli ödenmesi düzenlenmiştir.
- Yardım süresi riskli yapılarda 18 ay, riskli alanlarda 36 ay ile sınırlıdır. Bu süreler dolmadan yeni inşa edilen bağımsız bölümler teslim edilmişse, kira yardımı ödemeleri teslim tarihinde son bulur.
Not: Destek tutarları ve başvuru koşulları her yıl güncellenmektedir. Güncel tutarlar ve başvurunuza özel durum için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
